Historia w trzech odsłonach - Pamiątki andrychowskiej Solidarności
Ewelina Prus Bizoń

II Festiwal Chleba w Andrychowie

Historia w trzech odsłonach - Pamiątki andrychowskiej Solidarności

PAMIĄTKI ANDRYCHOWSKIEJ SOLIDARNOŚCI

Wernisaż w Izbie Regionalnej – 22 października 2010 r.

W wernisażu uczestniczyli licealiści, działacze związani z andrychowską Solidarnością, członkowie Towarzystwa Miłośników Andrychowa, Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Andrychowie Pan Ireneusz Żmija.

Podczas realizacji projektu, w sierpniu, na terenie Wytwórni Silników Wysokoprężnych w Andrychowie dwóch byłych pracowników tej fabryki – Jan Nowak i Wiesław Skrzypek odnalazło schowane przez siebie przed trzydziestoma laty dokumenty związane z andrychowską „Solidarnością”. Dokumenty zostały ukryte 14 grudnia 1981 roku w fundamencie wielkiej obrabiarki. Materiały przekazano Miejskiej Bibliotece Publicznej. Znaleziskiem zainteresował się Instytut Pamięci Narodowej. Pracownicy IPN dokonają cyfrowej archiwizacji i zbadają odnalezione materiały. Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej udostępnił młodzieży licealnej ulotki, plakaty, korespondencję, odezwy, oświadczenia i postulaty zakładowej „Solidarności”. Uczniowie przeprowadzili wywiad z Panem Janem Nowakiem.

Wystawa prezentuje 12 plansz tematycznych :

  • prasa podziemna, którą czytali Andrychowianie,
  • rysunki satyryczne,
  • znaczki poczty podziemnej,
  • zdjęcia z poświęcenia sztandaru dla związku zawodowego „Solidarność” w największej fabryce w mieście - Andrychowskiego Zakładu Przemysłu Bawełnianego,
  • wycinki z prasy podziemnej dot. Andrychowa (z lat 1981-89),
  • pamiątki Andrychowian – mandaty, odezwy, legitymacja delegata na I Zjazd Solidarności w Gdańsku,
  • kartki żywnościowe, talony,
  • list od Pani Grażyny Staniszewskiej z czasów konspiracyjnej Solidarności,
  • bony pieniężne, które wspierały związek
  • pieniądze z drugiego obiegu, min. „Jeden pierdol” („pierwyj eksperymentalny ruski dolar”) z podobizną J. Urbana,
  • pieniądze z wizerunkami np. Stanisława Pyjasa, druki więzienne, w tym ekslibris Lecha Wałęsy z czasów internowania,
  • Druki powstałe w andrychowskiej i wieprzowskiej drukarni podziemnej i inne.

Pan Wiesław Pyzio, jedna z najważniejszych postaci regionalnej „Solidarności”, przekazał na czas wystawy dwie koszule z czasów internowania oraz uszytą w więzieniu torbę.

23 października w sobotę ekspozycję odwiedziło ok. 100 osób, uczestniczących w Dniu Harcerskim organizowanym przez Hufiec ZHP Andrychów.

W poniedziałek 25 października, w ramach tzw. Biegu po historii miasta, ekspozycję zwiedziło ok. 115 uczniów szkoły podstawowej, gimnazjalnej i szkół średnich. Zwiedzaniu towarzyszyła opowieść Pana Szczepana Muszali – jedynego z Andrychowa delegata na I Zjazd „Solidarności” w Gdańsku 1981 roku.

Wystawa potrwa do końca listopada.

BIEG PO HISTORII MIASTA

Towarzystwo Miłośników Andrychowa oraz Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie zaprosili uczniów szkół gminnych do udziału w nietypowej lekcji historii najnowszej - na ŚCIEŻKĘ pod hasłem SOLIDARNI W ANDRYCHOWIE. Ścieżka została opracowana w ramach projektu realizowanego przez uczniów Liceum.

W akcji zorganizowanej 25 października uczestniczyło ok. 115 osób Byli to uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 w Andrychowie, Gimnazjum nr 2 w Andrychowie, Zespołu Szkół nr 1 im. T. Kotarbińskiego oraz Liceum Ogólnokształcącego im. M. Skłodowskiej-Curie w Andrychowie. Uczniowie Gimnazjum w Rzykach spacerowali w dniu 26 października.

Spacer rozpoczął się w Izbie Regionalnej Ziemi Andrychowskiej, gdzie uczniowie zwiedzili ekspozycje pt. „Pamiątki andrychowskiej „Solidarności”.

W Izbie Regionalnej czekał na uczniów Pan Szczepan Muszala, jedyny z Andrychowa delegat na I Zjazd Solidarności w Gdańsku, przewodniczący NSZZ „Solidarność” w AZPB.
Opowiedział on uczestnikom „Biegu…” o narodzinach związku w zakładzie, atmosferze stanu wojennego, niebagatelnej roli Jana Pawła II dla ruchu „Solidarnościowego” i przemian w Polsce.

Młodzież podzieliła się na dwie grupy. Uczestnicy Biegu otrzymali spacerowniki SOLIDARNI W ANDRYCHOWIE i udali się na spacer ulicami miasta.

Zwiedzali zakłady: Andrychowską Fabrykę Maszyn S.A. oraz dawne Andrychowskie Zakłady Przemysłu Bawełnianego (obecnie „ANDROPOL S.A.). Spotkali się z pracownikami fabryk, którzy opowiadali nie tylko o historii zakładu, produkcji, sukcesach i porażkach firmy, ale także o działalności związkowej. Uczniowie zobaczyli jak wygląda obecnie praca w największych firmach działających w mieście.

Wędrując z terenu zakładów na warsztaty tematyczne zapoznawali się z treścią Spacerownika.

Warsztaty zorganizowano w harcówce Hufca ZHP Andrychów przy ul. Krakowskiej oraz w sali Wiedzy o kulturze i kultury Łacińskiej w Liceum Ogólnokształcącym.

W harcówce czekała na uczniów zrekonstruowana podziemna drukarnia prasy i ulotek. Zajęcia przygotowali chłopcy z 2 klasy humanistycznej LO pod okiem Pana Wiesława Pyzio, andrychowskiego organizatora drukarni „Solidarności Podbeskidzia”.

Każdy mógł otrzymać wydrukowaną tam ulotkę. Grupa zobowiązana była przenieść ulotki do wskazanego miejsca. Po ulicach miasta krążył w tym czasie przebrany za ORMOWCA uczeń próbujący zatrzymać, wylegitymować i odebrać ulotki.

W sali nr 73 LO dziewczęta z klasy 2h prezentowały technikę linorytu, którą wykorzystywali działacze „Solidarności” do wykonywania druków pamiątkowych, znaczków, ulotek, kartek świątecznych. Można było samodzielnie zaprojektować i wykonać druk. Uczniowie oglądali też prezentację multimedialne, które wyświetlane były w „Piwnicy ART” w podziemiach Liceum oraz  w czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej.

26 października młodzież z Rzyk zwiedziła wystawę, dawną Wytwórnię Silników Wysokoprężnych, zapoznała się z prezentacjami multimedialnymi wykonanymi przez licealistów oraz spotkała się z Kierownikiem Wydziału Edukacji Urzędu Miasta w Andrychowie, Panem Leszkiem  Kucharskim. Pan Kierownik przygotował dla uczniów muzykę związaną z czasami podziemnej „Solidarności” oraz rys historyczny związku.

Całą akcję udało się zorganizować dzięki współpracy szkoły z Centrum Kultury i Wypoczynku w Andrychowie, Miejską Biblioteka Publiczną, Towarzystwem Miłośników Andrychowa oraz Prezesami zakładów: Odlewni Motoryzacyjnej Sp. Z.o.o, Andrychowskiej Fabryki Maszyn S.A., Andorii S.A. –Grupa Gwarant.

SPACEROWNIK SOLIDARNI W ANDRYCHOWIE

Spacerownik opracowany został przez uczniów na podstawie rozmów, sondy oraz przeanalizowanych materiałów źródłowych. Zawiera krótki rys historyczny dotyczący andrychowskiej "Solidarności", mapkę ważnych dla andrychowskiej "S" miejsc wraz z opisem i specjalnie skonstruowanym spacerem.

Folder dostępny jest w "Księgarni B.Marczyński", gdzie do końca października wyświetla się ostatania z 4 przygotowanych prezentacji multimedialnych na temat związków zawodowych "Solidarność" funkcjonujących w największych zakładach miasta.

Można go otrzymać także w Izbie Regionalnej Ziemi Andrychowskiej, gdzie do końca listopada trwa wystawa pt "Pamiątki andrychowskiej "Solidarności", a także w Wydziale Rozwoju, Promocji i współpracy z zagranicą Urzędu Miasta Andrychowa (Rynek 27) i Bibliotece Miejskiej przy ulicy Krakowskiej 74 w Andrychowie.

Materiał nadesłała Ewelina Prus Bizoń



andrychow.pl © 2002
http://www.nowiny.andrychow.pl/